Page 104 - 881142_Atlas biologiczny klasa 5

Przegląd wybranych gatunków

Chrobotkowate 1. Chrobotek alpejski
(Cladoniaceae) (Cladina alpestris)

Plecha: pierwotna wcześnie zanikająca, sko- Owocniki: bardzo rzadko występujące, brązowe.
rupiasta; fragmenty plechy rosnące ku górze Stanowiska: piaszczyste gleby i torfowiska,
(tzw. podecja) krzaczkowate, bez wyraźnej przeważnie w borach.
głównej gałązki, osiągające wysokość 5–15 cm, Występowanie: jeden z najrzadziej spoty-
słomkowe lub jasnozielone, na szczytach nie- kanych chrobotków w Polsce, lokalnie tylko
brązowiejące i bez łukowatego zgięcia charak- w północno-wschodniej części kraju i w górach.
terystycznego dla innych gatunków.

2. Chrobotek reniferowy
(Cladina rangiferina)
Plecha: porost naziemny, popielaty lub sinosza- Owocniki: małe, brązowe; rzadko występujące.
ry; rosnący w skupionych murawkach; podecja Stanowiska: bory sosnowe, wrzosowiska, miej-
w formie drzewkowatych trzoneczków, wyra- sca piaszczyste; na glebach kwaśnych, dobrze
stających gęsto obok siebie, sztywnych (3–10 cm znosi suszę i silne nasłonecznienie; gatunek two-
wysokości), o gałązkach szczytowych brunat- rzący zwarte pokrywy w tundrze na północy
nych, łukowato zgiętych, zwróconych wyraźnie Europy, gdzie jest pokarmem reniferów.
w jedną stronę. Występowanie: pospolity.

3. Chrobotek leśny
(Cladina arbuscula)
Plecha: z pokroju podobny do chrobotka reni- Owocniki: brązowe; rzadko występujące.
ferowego, lecz różniący się głównie białożółtą Stanowiska: bory sosnowe, rzadziej miejsca
lub zielonkawą barwą plechy oraz gałązkami odsłonięte, wrzosowiska czy torfowiska, często
szczytowymi niezbyt wyraźnie brunatniejący- wspólnie z chrobotkiem reniferowym.
mi i mniej łukowato wygiętymi. Występowanie: pospolity.

Chróścikowate 4. Chróścik inkrustowany
(Stereocaulaceae) (Stereocaulon incrustatum)
Plecha: krzaczkowata, o wyprostowanych lub Owocniki: rzadko występujące.
pokładających się stylikach (długość 1–3,5 cm) Stanowiska: prześwietlone bory sosnowe; na
rosnących w dość gęstych lub luźnych muraw- glebach piaszczystych, sporadycznie na skałach.
kach; odcinki skąpo rozgałęzione, zawsze z wy- Występowanie: teren całego kraju.
raźną główną gałązką, pokryte pilśnią i liczny-
mi brodawkowatymi tworami podobnymi do
mięsistych, nabrzmiałych łuseczek. Porost ma
barwę białawą, popielatą lub zielonoszarą.

Czasznikowate 5. Czasznik modrozielony
(Icmadophilaceae) (Icmadophila ericetorum)
Plecha: skorupiasta, dochodząca do 20 cm Owocniki: koliste w formie zniekształconych
średnicy, o powierzchni gładkiej lub pomar- „talerzyków”, osadzone na krótkich trzonecz-
szczonej, czasem popękanej, białoszarej lub si- kach, cieliste lub różowe.
nozielonej. Stanowiska: na powierzchni gleby lub na mur-
szejącym drewnie.
Występowanie: głównie na terenach górskich,
na niżu znacznie rzadziej.
Granicznikowate 6. Granicznik płucnik
(Stictaceae) (Lobaria pulmonaria)

Plecha: miękka, listkowata, oliwkowozielona Owocniki: czerwonawe; wytwarzane bardzo
do brunatnej; osiąga 20–30 cm średnicy; odcin- rzadko.
ki szerokie (0,5–3 cm), wrębne, o zaokrąglonych Stanowiska: związany jest z pierwotnymi lasa-
zatokach, na końcach tępe; górna strona plechy mi liściastymi, spotykany na korze klonu, jawo-
– pomarszczona, z wgłębieniami obramowany- ru, buka, jesionu, lipy lub dębów.
mi listewkami, które tworzą siateczkę, wyglą- Występowanie: dawniej często spotykany,
dem przypominająca strukturę płuca; dolna obecnie rzadko, częściej jedynie w północno-
strona plechy – jaśniejsza. -wschodniej części kraju.

Porosty – grzyby zlichenizowane 102