Page 108 - 881142_Atlas biologiczny klasa 5

Tarczownicowate 1. Brodaczka kępkowa
(Parmeliaceae) (Usnea hirta)

Plecha: drobna (1–5 cm długości i szeroko- Owocniki: cieliste; występujące rzadko.
ści), mocno się rozgałęziająca, oliwkowozielo- Stanowiska: głównie na drzewach iglastych,
na, u nasady bez zaczernienia; gałązki główne zwłaszcza sosnach w prześwietlonych borach.
(0,5–2 mm grubości) obłe, ku końcom coraz Występowanie: rzadko; głównie w niższych
cieńsze; gałązki boczne o różnej długości, tępo położeniach górskich.
lub ostro zakończone; tworzący zwisające kępki.

2. Brodaczka nadobna
(Usnea florida)
Plecha: żółtoszara lub zielonkawa, matowa, Owocniki: brudnocieliste, tarczkowate, o śred-
u nasady zaczerniona; krzaczkowata, widełko- nicy 0,5–1 cm, na brzegach liczne, długie ga-
wato lub nieregularnie rozgałęziona, zwisają- łązki.
ca, z jednym centralnym uczepem; osiągająca Stanowiska: na drzewach iglastych, rzadziej
do 8 cm wysokości; grubsze gałązki główne – liściastych.
sztywne; gałązki boczne – odstające od głów- Występowanie: rzadko; głównie w górach,
nych prawie prostopadle, proste lub nieco zgię- tylko w starych drzewostanach.
te, rzadko się rozgałęziające.

3. Brodaczka zwyczajna
(Usnea dasypoga)
Plecha: żółtawoszara lub szarozielona, wiotko Owocniki: cieliste; występujące bardzo rzadko.
zwisająca w formie brodatych, słabo widlasto Stanowiska: na korze drzew iglastych (zwłasz-
rozgałęzionych nitkowatych gałązek, wyrastają- cza świerków i jodeł), zacznie rzadziej na drze-
cych z jednego, centralnego uczepu; nasadowa wach liściastych (brzozie).
część plechy dobrze wyodrębniona i wyraźnie Występowanie: rzadko; głównie w górach.
zaczerniona; grubsze gałązki na powierzchni
pokryte drobnymi brodawkami; jeden z więk-
szych gatunków (długość do 30 cm).

4. Płucnica płotowa
(Centraria sepincola)
Plecha: drobna (1–2 cm średnicy), brunatna Owocniki: zawsze wykształcone, o tarczkach
lub brunatnooliwkowa, w formie poduszecz- czerwonobrunatnych, często pokrywających
kowatych skupień lub rozetek; odcinki krótkie całą plechę.
i szerokie, często odstające od podłoża. Stanowiska: na cienkich, usychających gałę-
ziach brzóz, rzadziej na korze drzew czy pod-
łożu skalnym.
Występowanie: teren całego kraju, częściej na
północnym zachodzie.
5. Płucnica islandzka
(Cetraria islandica)

Plecha: wznosząca (do 8 cm wysokości), listko- Owocniki: brunatne; występujące rzadko.
watokrzaczkowata, na brzegach z kolcowatymi Stanowiska: w miejscach otwartych, często
wyrostkami; górna strona – lśniąca, oliwkowo wśród traw, na podłożu piaszczystym, w lasach
lub brunatnozielona, u nasady czerwono na- sosnowych.
biegła, dolna – jaśniejsza, szarobrunatna lub Występowanie: najczęściej na północy kraju
biaława, z licznymi, rozrzuconymi po całej po- oraz w wyższych położeniach Karpat; na nizi-
wierzchni białymi plamkami; podczas suchej nach rzadziej; cenny surowiec farmaceutyczny.
pogody rozwidlone i taśmowate odcinki plechy
zwijają się w rynienki lub prawie rurki, stają się
wtedy sztywne i kruche, zwilżone rozprostowu-
ją się; rośnie kępkami lub całymi kobiercami.

6. Pustułka rurkowata
(Hypogymnia tubulosa)
Plecha: dość nieregularna, rzadko rozetkowa- Owocniki: brunatne, o średnicy 0,2–0,8 cm;
ta, o średnicy 2–5 cm, głęboko wcinana, jasna, występujące rzadko.
zielonoszara; odcinki do 3 mm szerokości, pra- Stanowiska: głównie na korze drzew iglastych,
wie obłe, odstające od podłoża lub wznoszące czasem na martwym drewnie i skałach.
się, rozgałęzione widełkowato lub nieregular- Występowanie: teren całego kraju, w górach
nie, dolna strona odcinków – czarna, ku obwo- częściej.
dowi brunatna.

Porosty – grzyby zlichenizowane 106