Page 56 - 881142_Atlas biologiczny klasa 5
P. 56

Pierwiosnkowate              1.  Cyklamen purpurowy
       (Primulaceae)                    (Cyclamen purpurascens)

                                        Wysokość: do 15 cm.                   Kwiaty: różowe lub purpurowe, duże, na poje-
                                        Termin kwitnienia: koniec VI–początek IX.  dynczych szypułkach; ładnie pachnące.
                                        Czas życia: bylina (roślina wieloletnia).  Stanowiska:  cieniste  lasy  o  podłożu  wapien-
                                        Łodyga: delikatne i wzniesione.       nym (najczęściej buczyny).
                                        Liście: ciemnozielone ze srebrzystym dese-  Występowanie: w Polsce znane jest tylko jed-
                                        niem, na spodzie czerwone; mocne, nerkowate   no stanowisko w Górach Kaczawskich (Sudety).
                                        lub sercowate, zebrane w rozetkę.

                                    2.  Pierwiosnka wyniosła
                                        (Primula elatior)

                                        Wysokość: 10–40 cm.                   Kwiaty: siarkowożółte i bezwonne; w czasie
                                        Termin kwitnienia: IV–VII.            kwitnienia ściśle przylegające do rurki korony.
                                        Czas życia: bylina (roślina wieloletnia).  Stanowiska: widne lasy, zarośla oraz łąki o ży-
                                        Łodyga: bezlistna, wyrastająca z kłącza, owło-  znej glebie; roślina pospolita.
                                        siona.                                Występowanie: w Sudetach i Karpatach; roz-
                                        Liście: zebrane w rozetkę, jajowate, karbowa-  proszone stanowiska w Wielkopolsce i na Lu-
                                        noząbkowane, od spodu omszone.        belszczyźnie.

                                    3.  Mlecznik nadmorski
                                        (Glaux maritima)
                                        Wysokość: 5–20 cm.                    Kwiaty: białe lub różowe, drobne, w kształcie
                                        Termin kwitnienia: V–VII.             dzwonka, umieszczone w kątach liści.
                                        Czas życia: bylina (roślina wieloletnia).  Stanowiska: łąki i brzegi wód; na podłożu
                                        Łodyga: płożąca, dalej wyprostowana.  o wysokiej zawartości soli.
                                        Liście:  jajowatolancetowate  lub  lancetowate,   Występowanie: nieliczne stanowiska nad Mo-
                                        w górnej części łodygi skrętoległe, a w dolnej –   rzem Bałtyckim i na śródlądowych solniskach.
                                        naprzeciwległe.

                                    4.  Zarzyczka górska
                                        (Cortusa matthioli)
                                        Wysokość: do 40 cm.                   Kwiaty: różowofioletowe, na szczycie szypułki
                                        Termin kwitnienia: V–VI.              kwiatostan baldaszkowaty.
                                        Czas życia: bylina (roślina wieloletnia).  Stanowiska: wilgotne miejsca wzdłuż poto-
                                        Łodyga: wyrastająca z kłącza, mająca włoski.  ków, na kamienistych brzegach, rzadziej lasy.
                                        Liście: okrągłe, w nasadzie wycięte sercowato,   Występowanie: wyłącznie Karpaty Zachod-
                                        z długimi ogonkami; tworzące różyczkę.  nie (na wysokości od 760 do 1400 m n.p.m.)

       Skalnicowate                 5.  Skalnica torfowiskowa
       (Saxifragaceae)                  (Saxifraga hirculus)

                                        Wysokość: do 40 cm.                   Kwiaty: żółte; na szczycie łodygi zazwyczaj je-
                                        Termin kwitnienia: VII–IX.            den 5-płatkowy kwiat.
                                        Czas życia: bylina (roślina wieloletnia).  Stanowiska: torfowiska; na podłożu zasobnym
                                        Łodyga: łodyga gęsto ulistniona; pędy cienkie,   w węglan wapnia.
                                        płożące.                              Występowanie: głównie północna część kraju;
                                        Liście:  odziomkowe,  lancetowate  z  krótkimi   znanych jest ok. 150 stanowisk.
                                        ogonkami;  łodygowe  –  siedzące  równowąsko-
                                        lancetowate.

                                    6.  Skalnica gronkowa
                                        (Saxifraga paniculata)
                                        Wysokość: do 50 cm.                   Kwiaty: białe lub kremowe, tworzące kwiato-
                                        Termin kwitnienia: VI–VII.            stan w formie grona.
                                        Czas życia: bylina (roślina wieloletnia).  Stanowiska: przede wszystkim wśród skał wa-
                                        Łodyga: wzniesiona i słabo ulistniona.  piennych  oraz  na  luźnych  murawach  naskal-
                                        Liście: grube, mięsiste, barwy szarozielonej,   nych i piargach.
                                        tworzy przyziemne, gęste różyczki liściowe.   Występowanie: głównie Tatry (od regla dol-
                                                                              nego po piętro turniowe), Pieniny i Bieszczady;
                                                                              kilka  stanowisk  w  Jurze  Krakowsko-Często-
                                                                              chowskiej.





       Rośliny nasienne – rośliny zielne               54
   51   52   53   54   55   56   57   58   59   60   61