Page 93 - Polski Klasa 5 podrecznik cz1

• Za autora pierwszej krzyżówki uważany jest Amerykanin Arthur
Wynne [czyt. artur łin], pracownik „działu sztuczek i kawałów”
dziennika „New York World” [czyt. niu jork łord]. Pomysł spo-
tkał się z tak dobrym przyjęciem ze strony czytelników gazety, że
wydana w 1924 r. książka zawierająca 50 krzyżówek okazała się
bestsellerem. Kilka miesięcy później wynalazek trafi ł do Europy.
Pojawiły się też czasopisma poświęcone wyłącznie krzyżówkom.
• W polskim dzienniku „Kurier Warszawski” z 31 stycznia 1925 r.
została anonimowo opublikowana „łamigłówka krzyżowa”. Re-
dakcja ufundowała 5 nagród dla osób, które nadeślą poprawne
rozwiązanie. Tydzień później do warszawskiego tygodnika „Ilu-
stracja” załączono krzyżówkę autorstwa Kazimierza Makarczy-
ka. To właśnie ten szachista jako pierwszy użył nazwy krzyżówka,
będącej tłumaczeniem angielskiego wyrażenia cross word puzzle
[czyt. kros łord pazl].
• Istnieje kilkanaście rodzajów krzyżówek. Oto kilka z nich:
– jolka – objaśnienia wyrazów podane są w przypadkowej ko-
lejności (bez wskazania miejsca wpisywania), w diagramie
wpisanych jest kilka liter;
– ukośnik – diagram jest obrócony o czterdzieści pięć stopni
stopni, hasła wpisuje się ukośnie w lewo i ukośnie w prawo;
– krzyżówka panoramiczna – objaśnienia znajdują się w krat-
kach, wskazane są miejsca i kierunek wpisywania wyrazów;
– logogryf – wskazane litery wpisanych wyrazów dają rozwią-
zanie;
– inne – alfabetka, swatka, krzyżówka hetmańska itd.

2. Rozpoznaj, jakiego rodzaju to krzyżówki. Nazwij ich typy.

D 1 2 5

R 2
W I K I 3 7 8, 12 1
O 3
I G O R 7
4
K O S A 11 6 13 6
G 5
I R A K 5 4

9 10 2 6
8
A
4 7
3 9 1

91