Page 221 - 882148_biologia_kl7_podrecznik_pilot

Utrzymanie stałego nawodnienia organizmu

Bardzo ważnym elementem zdrowia organizmu jest utrzymanie w nim stałe-
go poziomu wody. Właściwe nawodnienie tkanek umożliwia ich prawidłowe
działanie. Poziom wody jest regulowany poprzez jej wydalanie przez układ
moczowy, skórę i płuca. Każda utrata wody, np. spocenie się podczas wysiłku
fizycznego czy upału, ale także wymioty, biegunka przy zatruciu, jest sygna-
łem dla organizmu do wyrównania jej poziomu. Czujemy wtedy pragnienie.
Odwodnienie organizmu w dużym stopniu obniża ciśnienie krwi. To powo-
duje, że krąży ona wolniej i mniej sprawnie dostarcza tlen i glukozę do komó-
rek. Na odwodnienie szczególnie wrażliwa jest tkanka nerwowa.
Natomiast, gdy pobieramy zbyt dużo płynów w stosunku do potrzeb
organizmu, to ich nadmiar zwiększa ciśnienie krwi i powoduje wzmożo-
ne wydalanie wody przez nerki. Za kontrolę prawidłowego poziomu wody
w organizmie są odpowiedzialne 2 hormony: wazopresyna i aldosteron.
Dzięki regulacji hormonalnej poziom nawodnienia organizmu pozostaje
prawidłowy.

7.10 Skutki odwodnienia są widoczne w całym organizmie

Regulacja zaopatrzenia w tlen
Zwierzęta nie mogą żyć bez tlenu. Poziom tego gazu w organizmie jest pre-
cyzyjnie kontrolowany i zależy od aktualnego zapotrzebowania. Za regula-
cję tego mechanizmu odpowiada układ nerwowy, który koordynuje działanie
układu oddechowego. Przy zwiększonym wysiłku, np. podczas uprawiania
sportu, mięśnie potrzebują więcej energii niż podczas odpoczynku. Wzrasta
więc zapotrzebowanie na tlen, który jest niezbędny do jej wytworzenia. Ob-
jawia się to np. przyspieszonym oddechem. Częstsze wdechy i wydechy (in-
tensywna wymiana gazowa w płucach) przynoszą dodatkową korzyść – w ten

219